śrīḥ śrīmate śatakopāya namaḥ śrīmate rāmānujāya namaḥ śrīmad varavaramunaye namaḥ śrī vānācala mahāmunaye namaḥ
Bir önceki yazımızda Emperumānār’ın görkemini ele almıştık. Şimdiyse Ōrāṇvaḻi Guruparamparā’mızın bir sonraki Ācāryan’ına geçeceğiz.
Embār – Madhuramaṅgalam
Tirunakṣatram’ı: Thai, Punarpūsam
Avatārasthalam’ı: Madhuramaṅgalam
Ācāryan’ı: Periya Tirumalai Nambi
Śiṣya’ları: Parāśara Bhaṭṭar, Vēda Vyāsa Bhaṭṭar
Paramapadam’a Erdiği Yer: Tiruvaraṅgam
Eserleri: Vijñāna Stuti, Emperumānār Vaḍivaḻagu Pāsuram’ı
Gōvinda Perumāḷ, Kamalanayana Bhaṭṭar ve Śrīdevī Ammāḷ’ın oğlu olarak Madhuramaṅgalam’da dünyaya gelmiştir. Kendisi aynı zamanda “Gōvinda Bhaṭṭar”, “Gōvinda Dāsar” ve “Rāmānuja Pada Chāyaiyār” isimleriyle de tanınır. Zamanla “Embār” diye anılmaya başlamıştır. Emperumānār’ın kuzenidir. Yādava Prakāśar’la Vāraṇāsī yolculuğu esnasındayken Emperumānār’ın hayatının kurtulmasında büyük bir rol oynamıştır.
Emperumānār’ın hayatını kurtardıktan sonra Gōvinda Perumāḷ yolculuğuna devam edip sonunda bir Śiva Bhakta’sı olur (Śiva’ya adanan biri), ve Kāḷahasti’de yaşamaya başlar. Akabinde Emperumānār onu tekrardan en üstün yola getirmek için Periya Tirumalai Nambi’yi gönderir. Gōvinda Perumāḷ tapınma (pūjā) amacıyla Nandavanam ormanında çiçek toplarken, Periya Tirumalai Nambi Tiruvāymoḻi’nin “dēvaṉ emperumāṉukkallāl pūvum pūjaṉaiyum tagumē” pāsuram’ını okur. Bu pāsuram sadece Emperumān yani Śrīman Nārāyaṇa’nın çiçeklerle tapınmaya layık olduğunu, buna layık başka bir ilah olmadığını söyler. Gōvinda Perumāḷ bunu duyduğunda hatasının farkına varır, Śiva’ya olan bağlılığından pişmanlık duyup tüm evrenlerin hükümdarı, en yüce Brahman olan Śrīman Nārāyaṇa’ya tekrardan yönelmeye karar verip Periya Tirumalai Nambi’ye sığınır. Akabinde Gōvinda Perumāḷ Periya Tirumalai Nambi ile birlikte yaşamaya ve ona sürekli kaiṅkaryam’da (kutsal hizmette) bulunmaya başlar.
Emperumānār Tirupati’de Periya Tirumalai Nambi’yi ziyaret eder ve ondan Śrī Rāmāyaṇam öğrenir. Bu sırada gerçekleşen birkaç olay bize Embār’ın yüceliğini gösterecektir:
- Bir keresinde Gōvinda Perumāḷ, Periya Tirumalai Nambi için yerde bitkilerle bir yatak hazırlar, ve Ācārya’sı o yatakta uzanmadan önce kendisi uzanır. Ācārya’nın yatağına uzanmak aslında edepsizce bir şey kabul edilir. Emperumānār bunu görünce Periya Tirumalai Nambi’ye bu durumu sorar. Nambi ise Gōvinda Perumāḷ’a gidip neden böyle yaptığını öğrenmek ister. Gōvinda Perumāḷ ise bunu bilerek yaptığını, bu yaptığı onu narakam’a (cehenneme) götürse de yatağı Ācārya’sına rahat kılmak istediğini, yatağı Ācārya’sının rahatı için test ettiğini, bir şeyin batıp batmadığını kontrol ettiğini söyler. Yani Ācārya’sının kutsal formunu (tirumēni’sini) düşünür, kendisini düşünmezdi. Māmunigaḷ’ın śrīsūkti’si (kutsal kelamı) “tēṣārum ciccaṉ avaṉ śīr vaḍivai āśaiyuṭaṉ nōkkumavaṉ” (தேசாரும் சிச்சன் அவன் சீர் வடிவை ஆசையுடன் நோக்குமவன்) da bu ilkeyi göstermektedir.
- Bir seferinde Emperumānār Gōvinda Perumāḷ’ın bir yılanın ağzıyla uğraştığını ve sonrasında bedenini arındırmak için yıkandığını görür. Emperumānār Gōvinda’ya ne olduğunu sorduğunda Gōvinda yılanın ağzında bir diken olduğunu, o dikeni çıkardığını söyler. Emperumānār da Gōvinda’nın jīva kāruṇyam’ını (canlılara merhametini) görüp şaşkınlığa uğrar.
- Emperumānār Tirupati’den ayrılmak için Periya Tirumalai Nambi’den müsaade istediğinde Nambi ona gitmeden bir şey vermek istediğini söyler. Emperumānār da bunun üzerine Gōvinda Perumāḷ’ı ister. Nambi bunu memnuniyetle kabul eder, ve Gōvinda Perumāḷ’a Emperumānār’la birlikte kalmasını, onu aynı kendisi gibi görmesini buyurur. Ancak Kāñcīpuram’a ulaştıklarında Gōvinda Perumāḷ Ācāryan’ından ayrı kalmaya artık dayanamayıp ona geri döner. Periya Tirumalai Nambi Gōvinda Perumāḷ’ı içeri almaz, ve onu artık Emperumānār’a teslim ettiği için bundan sonra sadece Emperumānār ile yaşaması gerektiğini söyler. Gōvinda Perumāḷ bunun üzerine Ācāryan’ının gönlündeki kutsal arzuyu anlayıp Emperumānār’a geri döner.
Śrīraṅgam’a geri döndükten sonra Gōvinda Perumāḷ’ın annesinin isteği üzerine Emperumānār onu evlendirmeye karar verir. Gōvinda Perumāḷ bunu istemeyerek de olsa kabul eder ama eşiyle hiç evlilik hayatında bulunmaz. Emperumānār bunun üzerine Gōvinda Perumāḷ’a bizzat eşiyle birlikte baş başa zaman geçirmesini (ekāntam’da bulunmasını) buyurur, fakat ertesi gün Gōvinda Perumāḷ Emperumānār’a geri döndükten sonra her yerde Emperumān’ı (Tanrı’yı) gördüğünü, onun için kimseyle baş başa olmak (ekāntam) diye bir şeyin mümkün olmadığını söyler. Emperumānār, Gōvinda Perumāḷ’ın üstün konumunu anlayarak ona sannyāsāśramam bahşeder, “Embār” ismini verir ve sürekli onunla yaşamasını buyurur.
Bir keresinde Śrīvaiṣṇava’lar kendisini övdüğünde Embār bu övgüleri mutlulukla kabul eder. Emperumānār bunu gördükten sonra Embār’a naicchiyānusandhānam (tevazu) etmeden övgü kabul etmenin bir Śrīvaiṣṇava’ya yakışmadığını söyler. Buna cevaben Embār eğer biri onu övüyorsa aslında bu övgünün Emperumānār’a gittiğini, onu cehaletten kurtarıp doğru yola sokan kişinin Emperumānār olduğu, sahip olduğu herhangi bir iyi özelliğin aslında Emperumānār’dan geldiğini, aldığı övgülerden böyle düşünerek mutlu olduğunu açıklar. Emperumānār Embār’ın bu düşüncesini takdir eder ve ācārya bhakti’sini görerek onu yüceltir.
Āṇḍāḷ (Kūrattāḻvāṉ’ın eşi) Emperumān’ın prasādam’ı yoluyla elde ettiği lütufla iki çocuk sahibi olduğunda Emperumānār ve Embār ikizin nāmakaraṇam (isim verilişi) törenini ziyarete giderler. Emperumānār Embār’a çocukları getirmesini buyurur. Onları getirirken Embār bebekleri korumak ister ve bu amaçla onlara dvaya mahā mantram’ı okur. Emperumānār sadece onlara bakarak Embār tarafından dvaya mahā mantra ile kutsandıklarını anlar. Bunun üzerine Embār’ı onların Ācāryan’ı olmakla görevlendirir. Böylece Parāśara Bhaṭṭar ile Vēda Vyāsa Bhaṭṭar Embār’ın śiṣya’ları olmuş olurlar.
Embār loka viṣayam’a (maddi şeylere) herhangi bir bağlılık duymuyorken bhagavad viṣayam’a (Tanrı’yla ilgili olan şeylere) tamamen bağlılık gösteriyordu. Kendisi büyük bir rasikar’dı (bhagavad viṣayam’ı seven ve değerini bilen bir kişi). Embār’ın bhagavad anubhavam’larını (Tanrı’yı tecrübesini) gösteren belli olaylar vyākhyānam’larda (tefsirlerde) ele alınmıştır. Bunların birkaçını görelim:
- Periyāḻvār Tirumoḻi’nin son pāsuram’ında “cāyai pōla pādavallār tāmum aṇukkargaḷē” diye geçen kısmın anlamı ona Śrīvaiṣṇava’lar tarafından sorulduğunda Embār bu pāsuram’ın anlamını henüz Emperumānār’dan duymadığını söyler. Fakat Emperumānār’ın pādukā’sını (sandaletini) başının üstünde tutup bir anlık meditasyon yaptıktan sonra Emperumānār’ın tam o sırada anlamı ona açıkladığını ve pāsuram’ın “pādvallār – cāyai pōla – tāmum aṇukkargaḷē”, yani “bu pāsuram’ları söyleyen kişi Emperumān’a gölgesi gibi yakın olur” diye okunması gerektiğini söyler.
- Uynda Piḷḷai Arayar Kṛṣṇa’nın diğer sığırtmaç çocukları korkuttuğunu söyleyen Periyāḻvār Tirumoḻi 2.1 padigam’ını canlandırırken (abhinayam), bunu gözkapaklarını katlayarak gösterir. Ama Embār arkadan bu gösteriyi izlerken el mimikleriyle aslında Kṛṣṇa’nın böyle yapmadığını, doğrusu çocuklara śaṅkham (deniz kabuğu) ve cakram’ını (disk şeklindeki silah) gösterdiğini işaret eder. Arayar Svāmi bunu hemen anlayıp canlandırmaya başlar. İzleyicilerin arasında ön sırada bulunan Emperumānār böyle güzel bir açıklamanın sadece ondan gelebileceğini bilerek “Gōvinda Perumāḷē irundīrō?” (ey Gōvinda Perumāḷ, siz burada mıydınız?) diye sorar.
- Tiruvāymoḻi’deki “minniḍai madavārgaḷ” padigam’ı (6.2) aracılığıyla Embār’ın bir sannyāsī (dünyadan elini eteğini çekmiş bir keşiş) olmasına rağmen Kaṇṇaṉ Emperumān (Kṛṣṇa) ile viśleṣam (ayrılık) yaşayan Nammāḻvār’ın kalbinden geçeni detaylı bir biçimde anladığı görülmüştür. Bu eşsiz padigam üzerine derin açıklamalar yaparak tüm Śrīvaiṣṇava’ları şaşırtmıştır. Bu da bir Śrīvaiṣṇava’nın nasıl olması gerektiğini, yani “paramātmani raktaḥ aparamātmani viraktaḥ” ilkesini göstermektedir. (Tüm cihanların efendisi olan Emperumān’la ilgili her şeye tümden bağlı olmak, diğer her şeyden vazgeçmek gerekir.)
- Tiruvāymoḻi 10.8.3 pāsuram’ının vyākhyānam’ında üzerine düşünmeye değer bir olay ele alınmıştır. Bir seferinde Emperumānār maṭham’ında (kaldığı yerde) yürürken içinden Tiruvāymoḻi’ye odaklanmaktadır. Embār bu sırada kapıların arkasından onu izlerken ona bu pāsuram’da geçen “madittēṉ” üzerine mi düşündüğünü sorar. Emperumānār da bunu onaylar. Sadece basit bir hareketine bakarak bile Embār Emperumānār’ın tam olarak ne düşündüğü belirleyebiliyordu.
Embār carama daśai esnasında (bu dünyadan ayrılmak üzereyken) Parāśara Bhaṭṭar’a Śrīraṅgam’dan Sampradāyam’ımızı yönetmesini buyurmuştur. Aynı zamanda Bhaṭṭar’a hep “Emperumānār tiruvaḍigaḷē tañjam” diye düşünmesini salık vermiştir. Embār, Emperumānār üzerine derinden meditasyon yapar halde carama tirumēni’sini terk edip ebedi cihanda (nitya vibhūti) Emperumānār ile birlikte olmak üzere Paramapadam’a erişir.
Embār’ın nilüfer ayaklarına kapanıp biz de aynı onun gibi Emperumānār’a ve Ācāryan’ımıza bağlı kalalım diye dua edelim.
Embār’ın Taniyan’ı
rāmānuja-pada-chāyā govindāhvānapāyinī |
tadāyatta-svarūpā sā jīyān mad-viśrama-sthalī ||
“Śrī Rāmānuja’nın nilüfer ayaklarından adeta onların gölgesiymiş gibi ayrılmaz olan, gerçek doğasını Śrī Rāmānuja’nın kutsal ayaklarına sığınarak fark eden, benim mutlak sığınağım Govinda ebediyen payidar kalsın!”
Bir sonraki yazımızda Parāśara Bhaṭṭar’ın vaibhavam’ını (görkemini) göreceğiz.
orijinali Sri Sarathy Svami’nin lütfudur: https://acharyas.koyil.org/index.php/2012/09/07/embar-english/
adiyen raghava ramanuja dasan
Kaynaklar: 6000-padi Guru Paramparā Prabhāvam, Periya Tirumudi Adaivu, Caramopāya Nirṇayam
Prameyam (hedefimiz) – https://koyil.org
Pramāṇam (kutsal metinlerimiz) – http://granthams.koyil.org
Pramāthā (hocalarımız) – https://acharyas.koyil.org
Śrīvaiṣṇava eğitim/çocuk portalı – http://pillai.koyil.org