Nañjīyar – KOYIL

śrīḥ śrīmatē rāmānujāya namaḥ śrīmad varavaramunayē namaḥ śrī vānācala mahāmunayē namaḥ

Bir önceki yazımızda (https://acharyas.koyil.org/index.php/2026/01/05/parasara-bhattar-turkish/) Parāśara Bhaṭṭar’dan bahsettik. Şimdi Ōrāṇvaḻi Guru Paramparā’mızın bir sonraki Ācāryan’ına geçeceğiz.

Tirunakṣatram’ı: Paṅguni, Uttiram

Avatārasthalam’ı: Tirunārāyaṇapuram

Ācāryan’ı: Parāśara Bhaṭṭar

Śiṣya’ları: Nampiḷḷai, Śrī Sēnāpati Jīyar, ve diğerleri.

Paramapadam’a Erdiği Yer: Śrīraṅgam

Eserleri: Tiruvāymoḻi 9000 paḍi vyākhyānam’ı, Kaṇṇinuṇ Ciṟuttāmbu vyākhyānam’ı, Tiruppāvai vyākhyānam’ı, Tiruvandādi vyākhyānam’ları, Śaraṇāgati Gadya vyākhyānam’ı, Tiruppallāṇḍu vyākhyānam’ı, Nūṟṟeṭṭu (108) isimli bir Rahasya Traya vivaraṇa grantham’ı – bunların birçoğu maalesef kaybolmuştur.

Sonradan “Nañjīyar” diye tanınacak Śrī Mādhavar, Tirunārāyaṇapuram’da dünyaya geldi. Zamanla kendisi ünlü bir Advaita alimi oldu. Parāśara Bhaṭṭar ona “Nañjīyar” ismini vermiştir. Bunun yanı sıra kendisi “Nigamānta Yōgi” ve “Vēdānti” isimleriyle de anılır.

Mādhavācāryar, Tirunārāyaṇapuram’da yaşayan büyük bir Advaita alimiydi. Emperumānār onu en üstün yola getirmek ve sampradāya’mıza dahil etmek ister. Bu amaçla Parāśara Bhaṭṭar’a Mādhavācāryar’a gidip ona doğru yolu göstermesini buyurur. Mādhavācāryar bir Advaitin (Tanrı ile kişinin bir olduğunu savunan bir felsefeyi takip eden biri) olsa da Emperumānār’ın (Rāmānuja) ona saygı duyduğu Guru Paramparai metinlerinde açıktır.

Mādhavācāryar da Bhaṭṭar’ın görkemini duyup onunla tanışmak ister. Bhaṭṭar Emperumānār’ın arzusu doğrultusunda Tirunārāyaṇapuram’a gidip Mādhavācāryar’la münazara yapar ve sonunda onu Śiṣya’sı olarak kabul eder. (Bhaṭṭar’ın vaibhavam’ını anlatan yazımızda bu olaydan bahsetmiştik.) Münazaradan sonra Śrīraṅgam’dan onunla birlikte gelen Śrīvaiṣṇava’ların hepsi Mādhavācāryar’ın mekanına uğrarlar. Bhaṭṭar’ın görkemini gören Mādhavācāryar derinden etkilenir. Bunun üzerine Bhaṭṭar’a “Ta Śrīraṅgam’dan buraya kadar gelip, görkeminizi kısıp, üzerinize basit bir kıyafet aldınız ve benimle münazara yapmaya geldiniz. Bana Śāstra’nın gerçek hakikatini (Nārāyaṇa’nın Mutlak Hakikat olduğunu) gösterip beni doğru yola koydunuz. Tüm bu yaptıklarınızı size geri ödemem mümkün müdür?”, diye sorar. Bhaṭṭar ise sadece ondan Aruḷiceyal (Divya-prabandham) ve ilgili metinlerde uzmanlaşmasını isteyip Śrīraṅgam’a geri döner.

Mādhavācāryar hem Ācāryan’ından ayrı kalmaya dayanamayarak, hem de kaiṅkaryam’larına (sampradāyam’a yaptığı hizmetlere) kayıtsız/karşı olan hanımlarından hoşnutsuz olduğu için artık bir sannyāsi olmaya ve bundan sonra Ācāryan’ıyla birlikte Śrīraṅgam’da yaşamaya karar verir. Bunun üzerine devasa servetini üçe ayırıp iki kısmını (Śāstram sannyāsa’ya geçmeden eşlerin ihtiyaçlarının giderilmesini buyurduğu için) iki hanımına verir. Akabinde sannyāsāśramam’a geçip (artık bir keşiş olup) Śrīraṅgam’a doğru yola koyulur. Yoldayken Anantāḻvān ona rastlar ve neden sannyāsāśramam’a geçtiğini sorgular. Eğer sadece Bhaṭṭar’a gidip ona hizmet ederse zaten Emperumān’ın ona mōkṣa (en yüksek hedefi) bahşedeceğini söyler. Mādhavācāryar’a “Tirumantram’da doğup (ātma-svarūpam’ı yani gerçek doğanı anlayıp) Dvayam’da büyü (Perumāḷ ve Pirāṭṭi’ye sürekli hizmet et)!” der. Parāśara Bhaṭṭar Mādhavācāryar’ın azimini görür, onu memnuniyetle kabul eder ve bunun üzerine ona “Sen Nam Jīyar’sın (bizim Jīyar’ımızsın).” der (Jīyar, genelde Śrīvaiṣṇava sannyāsi’lere verilen bir isimdir). Akabinde Mādhavācāryar artık “Nañjīyar” olarak tanınmaya başlar.

Bhaṭṭar ile Nañjīyar örnek bir Ācārya-śiṣya (üstat ve öğrenci) ilişkisine sahiptir. Nañjīyar hayatındaki her şeyden vazgeçip aralıksız Ācāryan’ıyla birlikte yaşar. Bhaṭṭar Rāmānuja’nın bir śiṣyası olan Tirukkurugaippirān Piḷḷān’ın 6000 paḍi vyākhyānam’ını (tefsirini) temel alarak Nañjīyar’a Tiruvāymoḻi öğretir. Sonra ona Tiruvāymoḻi’ye kendi tefsirini yazmasını buyurur, Nañjīyar da hakkıyla 9000 paḍi uzunluğunda bir vyākhyānam yazar. Nañjīyar’ın özel yanlarından biri 100 yıl süren yaşamında 100 sefer Tiruvāymoḻi kālakṣēpam’ı (Tiruvāymoḻi’nin detaylı bir biçimde okunup açıklandığı kutsal sohbetler) vermiş olmasıdır.

Nañjīyar’ın Ācārya bhakti’si (Ācārya’sına adanmışlığı) sonsuzdu. Onun Ācārya bhakti’sini gösteren bazı olayları görelim.

Bir seferinde Bhaṭṭar tahtırevan üstündeyken Nañjīyar bir omzunda Bhaṭṭar’ın üstünde oturmuş olduğu tahtırevanı, bir diğer omzunda da tridaṇḍam’ını (keşişlerin taşıdığı bir asayı) taşımaya çalışır. Bunu gören Bhaṭṭar, “Jīyar, bu sizin sannyāsi konumunuza yakışmıyor. Beni taşımamalısınız.” der. Buna cevaben Nañjīyar “Eğer bu tridaṇḍam size hizmette bulunmama engelse, onu kırıp sannyāsi (keşiş) olmaktan vazgeçeceğim.”, der. (O, aslında sadece Bhaṭṭar’a hizmet etmek için bir sannyāsi olmuştu.)
Bir süre Nañjīyar ailesiyle birlikte Emperumān’a çelenk halinde sunulmak üzere çiçek yetiştirmekteydi. Bir gün Nañjīyar’ın bahçenin bakımına yardımcı olan öğrencileri Bhaṭṭar ve ailesinin Nañjīyar’ı ziyarete gelişinin bahçenin bakımında problemlere yol açtığını söylerler. Bunun üzerine Nañjīyar onlara bu bahçenin amacının Emperumān’a değil, Ācāryan’ı Bhaṭṭar ve ailesine hizmet etmek için olduğunu, hep böyle düşünmeleri gerektiğini söyler.
Ācārya’nın uzanırken başını śiṣyanın kucağına koyması adettir. Bir keresinde Bhaṭṭar dinlenmek istediğinde başını Nañjīyar’ın kucağına koyup uzanır ve uzun bir süre böyle kalır. Nañjīyar Ācārya’sını rahatsız etmemek için tüm bu süre boyunca hiç hareket etmez. Bhaṭṭar uyandığında Nañjīyar’ın derin sadakatini görüp ona Dvaya Mantra’nın anlamlarını tekrardan açıklar. (Ācārya’lar śiṣyalarından çok hoşnut olduklarında onlara Dvayam’ı açıklarlar.)
Nañjīyar kısa zamanda Aruḷiceyal’ı öğrenip üzerine uzmanlaşır. Bhaṭṭar Nañjīyar’dan pāsuram’ları okumasını buyurup sonrasında okunan pāsuram’ların üstün anlamlarını açıklar. Bir seferinde Nañjīyar, Tiruvāymoḻi 7.2.9’da geçen “en tirumagaḷ cēr mārvanē ennum ennuṭaiyāviyē ennum” (என் திருமகள் சேர் மார்வனே என்னும் என்னுடையாவியே என்னும்) kısmını söylerken tüm cümleyi bölmeden okur. Bunu duyunca Bhaṭṭar derin duygulara kapılıp kendinden geçer. Baygınlığı geçtikten sonra bu kısmın bölünmeden okunması gerektiğini, sadece öyle okununca Śrīraṅganāthan’ın kalbinde Śrīraṅganācciyār’ı (Mahālakṣmī’yi) taşıdığı için Āḻvār’a çok değerli olduğu anlamının ortaya çıktığını, bunun da Parāṅkuśa Nāyakī’nin (Āḻvār’ın) tiruvuḷḷam’ı (kalbinden asıl geçen) olduğunu söyler. Eğer Nañjīyar bu kısmı iki ayrı cümle şeklinde okusaydı, sadece “O kalbinde Śrīraṅganācciyār’ı tutan Śrīraṅganāthan’dır, ve bana çok değerlidir.” anlamına gelirdi.
Bhaṭṭar aynı zamanda Nañjīyar’ın Tamiḻ dilinin konuşulmadığı bir yerde doğmasına ve önceden bir Saṃskṛta Vēdāntin (Advaitin) olmasına rağmen Aruḷiceyal’da uzman oluşunu üstün sözlerle över.

Bhaṭṭar ve Nañjīyar’ın ilgi çekici, kutsal sohbetleri vardır. Nañjīyar büyük bir alim olmasına rağmen herhangi bir konuda şüpheye düştüğünde Ācāryan’ına soru sormaktan çekinmezdi. Bu sohbetlerin birkaçını görelim:

Nañjīyar, Bhaṭṭar’a Āḻvār’ların neden özellikle Kaṇṇan Emperumān’a (Śrī Kṛṣṇa’ya) bağlı olduklarını sorar. Bhaṭṭar herkesin yakın zamanda gerçekleşen olayları daha iyi hatırladığını söyler. Kṛṣṇāvatāram Emperumān’ın en son avatāram’ı (enkarnasyonu) olduğu için Āḻvār’ların O’na büyük bir hasretle taptığını, O’nunla birlikte olmak istediklerini söyler. Bhaṭṭar ayrıca Kṛṣṇāvatāram’da Emperumān’ın Gōpa kulam’da (sığırtmaçların topluluğunda) yaşadığını, ve nereye giderse gitsin hep asura’larla (zararlı varlıklarla) karşılaştığını, Kaṃsa ve hizmetçilerinin hep O’nu öldürmeye çalıştığını söyler. Ancak Rāmāvatāram’da (ve diğerlerinde) Emperumān’ın Kendisi tüm silahlarda uzmandır. Örneğin, Rāmāvatāram’da Rāma Emperumān bir prens olarak çocuk yaştan itibaren savaşmakta uzmanlaşmıştır. Babası Daśaratha ise Indra’ya bile zor zamanlarında yardım edecek kadar kudretli ve cesurdur. (Kṛṣṇa buna kıyasla daha basit ve sade koşullarda çocukluğunu geçirmişti.) Kardeşleri (Lakṣmaṇa, Bharata, Śatrughna) de onunla aynı cesarete sahiptir. Bu sebepten dolayı Periyāḻvār Kaṇṇan Emperumān için diğer avatāram’lara kıyasla daha fazla endişe duyup O’nu korumak isterdi. Bu da Kṛṣṇa’ya olan bağlılıklarının bir diğer sebebidir. (Tabii ki Emperumān kusursuz ve her daim sonsuz güce/kudrete sahiptir. Fakat her şeye rağmen O’na adanıp O’nu sevenler O’na sonsuz bağlılıklarından hep O’nu korumak ve kollamak isterler.)
Kaliyan (Tirumaṅgai Āḻvār) “Oru Nal Cuṟṟam” padigam’ında birçok divyadēśam’a maṅgaḷāśāsanam eder. Bu padigam, Āḻvār’ın bu dünyadan ayrılıp Emperumān’ın En Üstün Katı’na ermeden önce söylediği padigam’lar arasındadır. Nañjīyar Kaliyan’ın neden böyle birçok divyadēśam’daki (kutsal mekanlardaki) Emperumān’lara üst üste maṅgaḷāśāsanam ettiğini sorar. Bhaṭṭar da, evlenen ve artık kocasının evine taşınmak üzere olan bir kızın hemen tüm arkadaşlarına ve komşularına gidip onlardan müsaade isteyeceğini söyler. Aynı şekilde Āḻvār da Paramapadam’a ermeye neredeyse hazırdır. Bu sebepten dolayı burayı terk etmeden bu dünyadaki Emperumān’lardan müsaade istediğini söyler.
Prahlāda, torunu Mahābali’yi Emperumān’a saygısızlık yaptığında tüm servetini kaybetmekle lanetler. Nañjīyar dünya servetine ilgisi olmayan Prahlāda’nın neden böyle dediğini sorar. Bhaṭṭar, Prahlāda’nın Mahābali’ye değerli olanı elinden aldığını, ve onu böyle eğittiğini söyler – nasıl ki biri bir köpeği cezalandırmak istediğinde yediği kirli şeyleri ondan alıyorsa.
Nañjīyar, Vāmana caritram’ında neden Mahābali’nin Pātāḷam’a gittiğini, ve Śukrācārya’nın da gözünden olduğunu sorar. Bhaṭṭar Śukrācārya’nın Mahābali’yi dharma’sını (doğru ve iyi olanı) yerine getirmekten alıkoyduğu için gözünü kaybettiğini, Mahābali’ninse Ācārya’sının sözünü dinlemediği için Pātāḷam’a gittiğini söyler.
Nañjīyar neden Perumāḷ’dan ayrı kalmaya dayanamayan ve böylece canından olan Daśaratha’nın sadece svargam’a gittiğini (ve Vaikuṇṭham’a erişmediğini) sorar. Bhaṭṭar ise Daśaratha’nın sāmānya dharmam’a (gerçeği konuşmak gibi genel geçer ahlak kurallarına) bağlı kalıp daha üstün viśēṣa dharmam’ı (Emperumān’ı korumayı) ihmal ettiği için aslında sadece narakam’a gitmesi gerektiğini söyler. Fakat kendisi Perumāḷ’ın babası olduğu için narakam’a düşmesi ona yakışmazdı – bunun için Emperumān merhametinden onu svargam’a yükseltmiştir.
Nañjīyar Vibhīṣaṇa (Rāvaṇa’nın kardeşi) bir bhakta (adanmış) olmasına rağmen Sugrīva’nın neden onu kabul etmekten yana olmadığını sorar. Bhaṭṭar, nasıl ki Perumāḷ’ın kendisi bhaktasını kabul etmeye ve korumaya çalışıyorsa, Sugrīva’nın da aynı şekilde śaraṇāgata’sını (ona sığınan kişiyi) korumaya çalıştığını söyler (Perumāḷ, bir seferinde Sugrīva’nın yardımını isteyip ona sığınmıştır.). Bu sebepten dolayı, Sugrīva Vibhīṣaṇa’nın Perumāḷ’a zarar vereceğinden endişe etmiştir.
Kaṇṇan Emperumān Kaṃsa’yı öldürdükten sonra ebeveynleri Dēvakī ve Vasudēva ile tekrar kavuştuğunda Dēvakī’nin anne sevgisinden göğüslerinden süt aktığı ve Bhagavān’ın artık bebek olmasa da bu sütü kabul ettiği söylenir. Nañjīyar bunun nasıl mümkün olduğunu sorar. Bhaṭṭar önce şakacı bir şekilde “Bir anne ile oğlu arasında olanı biz neden sorguluyoruz?” der. Sonra da Bhagavān’ı öldürmek için anne kılığına bürünüp O’na zehirli süt vermek isteyen Pūtanā’nın bile verdiği sütü kabul eden Emperumān’ın gerçek annesinin O’na sevgiyle verdiği sütü kabul etmesinde anlaşılmayacak bir şey olmadığını söyler.
Bhaṭṭar, verdiği bir derste Yayāti caritram’ını (hikayesini) anlatır. Yayāti 100 aśvamēdha yāgam’ı gerçekleştirip Indra’nın tahtını onunla paylaşmak üzere Svarga’ya gider. Indra tahtını paylaşmak istemez, bu sebeple Yayāti’yi kandırarak ona bir hata yaptırır onu tahtından aşağı iter. Nañjīyar Bhaṭṭar’a bu hikayenin amacının ne olduğunu sorar. Bhaṭṭar, bu caritram’ın en yüksek Hakikat olan Emperumān’ın yüceliğini, diğer dēvatā’ların ise yücelikten yoksun oluşunu gösterdiğini söyler. Emperumān yalnızca O’na teslim olan herkese sāmyāpatti mōkṣam (O’nunla eşit konumda olmayı, aynı O’nun gibi saf, sonsuz bilgi sahibi ve huzurlu olmayı) bahşeder. Fakat en yüksek olan Bhagavān’dan başka tanrılar (anya dēvatā’lar) biri yüz kere bile çok zor olan aśvamēdha yāgam’ını gerçekleştirse de kimsenin onlarla eşit konuma sahip olmasını istemezler – ve hep onu düşürmeye çalışırlar.

Nañjīyar ve Bhaṭṭar’ın Aruḷiceyal ve Śāstra’nın derin manalarını bize aktaran bu tür sohbetleri çoktur. Aslında Nañjīyar’ın uzmanlıkla yazdığı tefsirlerin ve kendi śiṣyalarına sunduğu açıklamaların hepsinin temeli Bhaṭṭar’la olan sohbetlerine dayanmaktadır.

Nañjīyar 9000 paḍi vyākhyānam’ının bir nüshasını yazdırmak istediğinde Nambūr Varadācāryar bu işin ehli olan bir katip olarak önerilir. Nambūr Varadācāryar görevini tamamlar, bunun üzerine Nañjīyar onu üstün sözlerle övüp ona “Nampiḷḷai” ismini verir – ve onu darśana pravartakar’ımız ilan eder (sampradāya’mızı koruyup sürdürecek kişi). Nañjīyar, Nampiḷḷai Aruḷiceyal üzerine kendisinden daha iyi açıklamalar yaptığında hep onu övmüştür. Bu onun sonsuz yüce gönüllülüğünü ortaya koyuyor.

Nañjīyar sampradāyam’a dair eşsiz derecede bilgiliydi. Kendisi, “Eğer bir Śrīvaiṣṇava bir diğer Śrīvaiṣṇava’nın acısını görünce onu kendi acısıymış gibi hissediyorsa, o zaman Śrīvaiṣṇava’dır.”, demiştir. Zamanının Śrīvaiṣṇava’larına ve Ācārya’larına çok büyük saygı duyardı.

Periya Tirumoḻi 3.6’da (Tūviriya Malaruḻakki padigam’ının tefsirinde) bir olayın bahsi geçer. Nañjīyar hayatının sonuna doğru çok hastalandığında Peṟṟi isminde bir üstad onu ziyarete gelip herhangi bir şeye ihtiyacı olup olmadığını sorar. Nañjīyar, Tirumaṅgai Āḻvār’ın Emperumān’a tūtu (haberci) gönderdiği bu padigam’ı dinlemek istediğini söyler (Āḻvār ilk 4 pāsuram’da tūtu göndermesine rağmen diğerlerinde yumuşak tabiatından dolayı buna devam edemez.). Çağırılan Arayar üstadı bu padigam’ı Namperumāḷ’ın önünde okur ve Nañjīyar derinden etkilenir.

Hayatının sonuna doğru, Emperumān’dan ona svayam tirumēni’sini (üzerinde dekorasyonların vb. olmadığı kutsal sade formunu) göstermesini ister ve Namperumāḷ bunu Nañjīyar’a özel olarak yapar. Artık tamamen memnun olan Nañjīyar śiṣyalarına çok sayıda olan son buyruklarını verip ve carama tirumēni’sini bırakır ve Paramapadam’a (En Yüksek Kat’a) erer.

Nañjīyar’ın nilüfer ayaklarında dua edelim ki biz de onun gibi Emperumān ve Ācāryan’a sonsuz bağlılık sahibi olalım.

Nañjīyar’ın Taniyan’ı:

namō vēdānta-vēdyāya
jagan-maṅgaḷa hētavē
yasya vāgamṛtasāra
pūritam bhuvana-trayam

“Şerbet gibi sözleri her üç cihanı saran, tüm dünyaya uğur getiren Vēdānti Nañjīyar’a boyun eğerim.”

Bir sonraki yazımızda Nampiḷḷai’nin vaibhavam’ını göreceğiz.

adiyen raghava ramanuja dasan

orijinali Sri Sarathy Svami’nin lütfudur: acharyas.koyil.org/index.php/2012/09/14/nanjiyar-english/

Kaynaklar: 6000 paḍi Guru Paramparā Prabhāvam, Periya Tirumuḍi Aḍaivu, Vyākhyānam’lar.

Prameyam (hedefimiz) – https://koyil.org
Pramāṇam (kutsal metinlerimiz) – http://granthams.koyil.org
Pramāthā (hocalarımız) – https://acharyas.koyil.org
Śrīvaiṣṇava eğitim/çocuk portalı – http://pillai.koyil.org